Καταργήθηκε ο φόρος κληρονομίας στην Ελλάδα!

Του Χρήστου Ηλιόπουλου*

14-2-2008

Ψηφίστηκε προ ημερών από την Βουλή των Ελλήνων ο νέος νόμος για την κατάργηση ουσιαστικώς του φόρου κληρονομίας. Για την συντριπτική πλειοψηφία των κληρονόμων ο φόρος κληρονομίας είναι πλέον παρελθόν! Οι περισσότεροι συγγενείς μπορούν να κληρονομήσουν είτε χωρίς να καταβάλουν καθόλου φόρο, είτε με την καταβολή του ένα τοις εκατό (1%) το μέγιστον, της αντικειμενικής αξίας των κληρονομιαίων ακινήτων. Γίνεται αντιληπτό ότι επί της πραγματικής αξίας των ακινήτων ο φόρος είναι τελικώς απειροελάχιστος και πολύ κάτω του 1%.

Ο νέος νόμος ισχύει για κληρονομιές από 1-1-2008, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ήδη από 13-12-2007. Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, οι κληρονόμοι διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες, την Α, Β και Γ. Στην Α΄ κατηγορία περιλαμβάνονται α) ο σύζυγος του κληρονομουμένου, β) οι κατιόντες πρώτου βαθμού (τέκνα από νόμιμο γάμο, τέκνα χωρίς γάμο έναντι της μητέρας, αναγνωρισθέντα εκούσια ή δικαστικά έναντι του πατέρα, νομιμοποιηθέντα με επιγενόμενο γάμο ή δικαστικά έναντι και των δύο γονέων), γ) οι κατιόντες εξ αίματος δεύτερου βαθμού (δηλ. εγγόνια) και δ) οι ανιόντες εξ αίματος πρώτου βαθμού (δηλ. οι γονείς).

Στη Β΄ κατηγορία υπάγονται: α) οι κατιόντες τρίτου (δισέγγονα) και επόμενων βαθμών, β) οι ανιόντες δεύτερου (παππούς, γιαγιά) και επόμενων βαθμών, γ) εκούσια ή δικαστικά αναγνωρισθέντα τέκνα έναντι των ανιόντων του πατέρα που τα αναγνώρισε, δ) κατιόντες του αναγνωρισθέντος έναντι του αναγνωρίσαντος και των ανιόντων αυτού, ε) οι αδελφοί (αμφιθαλείς ή ετεροθαλείς), στ) οι συγγενείς εξ αίματος τρίτου βαθμού εκ πλαγίου, ήτοι τα ανήψια, ζ) οι πατριοί και οι μητριές, η) τα τέκνα από προηγούμενο γάμο του συζύγου, θ) τα τέκνα εξ αγχιστείας (γαμπροί . νύφες) και ι) οι ανιόντες εξ αγχιστείας (πεθεροί . πεθερές).

Στη Γ΄ κατηγορία υπάγεται οποιοσδήποτε άλλος εξ αίματος ή εξ αγχιστείας συγγενής του κληρονομουμένου ή εξωτικός, δηλ. όποιος δεν έχει καμία συγγένεια με τον θανόντα.

Οι κληρονόμοι της Α΄ κατηγορίας δεν πληρώνουν φόρο κληρονομίας για τα πρώτα 95.000 ευρώ του κληρονομικού μεριδίου τους. Για όση αξία των ακινήτων που κληρονομούν μετά τα πρώτα €95.000, ο φόρος είναι μόλις 1%. Επί παραδείγματι, εάν ένα παιδί κληρονομήσει το μισό ενός ακινήτου της μητρός του, που ολόκληρο έχει αντικειμενική αξία €150.000, η αξία του μεριδίου του είναι €75.000 και δεν θα πληρώσει καθόλου φόρο κληρονομίας, αφού η αξία του κληρονομιαίου μεριδίου που λαμβάνει (€75.000) είναι μικρότερη από το αφορολόγητο όριο για συγγενείς Α΄ κατηγορίας, που είναι στα €95.000. Όλα αυτά παρά το ότι η αγοραία αξία του ακινήτου είναι αρκετά παραπάνω από την αντικειμενική, δηλ. πάνω από €150.000 για το 100% του ακινήτου.

Σε ένα άλλο παράδειγμα, η εγγονή κληρονομεί ένα διαμέρισμα στην Αθήνα του παππού της, αντικειμενικής αξίας €200.000. Ο φόρος κληρονομίας που θα κληθεί να πληρώσει είναι το 1% του (200.000 – 95.000) = €105.000, ήτοι €1.050 για να κληρονομήσει ένα διαμέρισμα πραγματικής αξίας ίσως και €300.000!

Σημειωτέον ότι ο χήρος ή η χήρα, εφόσον ο γάμος με τον θανόντα είχε κρατήσει τουλάχιστον πέντε έτη, δεν πληρώνει φόρο κληρονομίας μέχρι τα €300.000.

Οι κληρονόμοι της Β΄ κατηγορίας έχουν αφορολόγητο όριο τα πρώτα €20.000, ενώ μετά το ποσό αυτό πληρώνουν φόρο το 1% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου που κληρονομούν. Παράδειγμα: Η αδελφή κληρονομεί το 1/4 της περιουσίας του αδελφού της. Όλη η κληρονομιά έχει αντικειμενική αξιά €100.000. Το μερίδιο της αδελφής επομένως έχει αντικειμενική αξία €25.000. Η κληρονόμος δεν θα πληρώσει φόρο για τα πρώτα €20.000, αφού ως αδελφή του θανόντος είναι Β΄ κατηγορίας συγγενής, άρα θα πληρώσει φόρο το 1% των επομένων €5.000, δηλ. μόνο €50.

Εάν κάποιος κληρονομεί μετοχές εταιρειών εισηγμένων στο χρηματιστήριο, ο φόρος (μετά τα αφορολόγητα των €95.000 ή €20.000) είναι 0,6% για τους κληρονόμους Α΄ κατηγορίας και 1,2% για τους κληρονόμους Β΄ κατηγορίας. Εάν οι μετοχές είναι εταιρειών που δεν είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, τότε ο φόρος (πάντοτε μετά την αφαίρεση των αφορολογήτων ορίων) είναι 1,2% και 2,4% αντιστοίχως.

Για άλλου είδους κληρονομιαία περιουσία (εκτός από τα ακίνητα και τις μετοχές) ο φόρος είναι 10%, μετά την αφαίρεση του αφορολογήτου ποσού.

Η κληρονομιά πρέπει να δηλωθεί στην αρμόδια ΔΟΥ (της κατοικίας του θανόντος) εντός έξι μηνών από την ημερομηνία θανάτου, ή από την ημέρα δημοσιεύσεως της διαθήκης, εάν υπάρχει διαθήκη.

Ωστόσο, οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού έχουν προθεσμία ενός έτους για την υποβολή της δηλώσεως φόρου κληρονομίας, ενώ μπορούν να πάρουν από την εφορία τρίμηνη παράταση, εφόσον υποβάλουν εγκαίρως αίτηση στην ΔΟΥ.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι για κληρονομιές πριν το 1990 δεν οφείλεται καθόλου φόρος κληρονομίας, ανεξαρτήτως της αξίας της κληρονομίας, δηλαδή όσο μεγάλη κι αν είναι η αξία των αντικειμένων που κληρονομούνται.

*Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

---------------------------------------------------------------------

LAW OFFICES OF CHRISTOS I. ILIOPOULOS

Attorney at the Supreme Court of Greece

Master Of Laws

International and European Law

105, Alexandras Ave., Athens, 11475, Hellas.

Phone: +30-210–6400282. Fax: +30-210–6400387. Mobile: +30-6932–775920

e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Greece abolishes the inheritance tax!

By Christos ILIOPOULOS*

11 Feb. 2008

The government of Greece has taken a very bold step forward by abolishing (in effect) the tax which the vast majority of heirs have to pay in order to obtain ownership over the assets of a deceased person. The new law is effective from 1-1-2008, (in some cases from 13 December 2007), and results in a maximum rate of inheritance tax of 1% for relatives of the deceased who inherit properties (real estate) located in the territory of Greece.

All heirs are divided by the new law in three categories, A, B and C. The first category (Category A) includes a) the surviving spouse of the deceased, b) the children of the deceased c) the grandchildren, and d) the parents of the deceased.

The second category (Category B) includes the a) the children of the grandchildren, b) the grandparents, c) the out of wedlock children, which have been recognized by the father either voluntarily of by a court ruling, as far as the parents of the father who has recognized them are concerned, d) the children of the recognized child as far as the father who recognized them is concerned, e) the siblings, f) the nephews and nieces g) the persons who have subsequently married the father or the mother of the deceased, h) the children from previous marriages of the spouse, i) the spouses of the children of the deceased and j) the father and mother in law.

The third category (Category C) covers any other relative of the deceased, apart from those listed in the first two categories, as well as the heirs who are not related to the deceased.

In a summary, the first two categories (Categories A and B) include all relatives up to nephew and niece of the deceased, which means they do not include the cousins.

The almost non existent inheritance tax for the first two categories (A and B) of heirs is calculated according to the following rules:

Heirs of Category A: They do not pay inheritance tax at all for the first 95,000 euros worth of assets they inherit. For the value of the real estate properties above the first 95,000 euros, they pay 1% inheritance tax. Example: A child inherits the 1/2 of his mother’s house located in the island of Andros. The house (and its lot) has a tax value of 150,000 euros, (while its market value is in most cases much higher). The child’s share is worth €75,000. This means that the child will pay zero inheritance tax, since the value of the child’s share is lower than the threshold of the inheritance tax free €95,000 of the estate, according to the new law in Greece.

Another example: A granddaughter inherits the 100% of her grandfather’s apartment in Athens, which has a tax value of €200,000. The heir (granddaughter) will pay 1% inheritance over the amount of (200,000 – 95,000 =) €105,000, which is €105,000 X 1% = €1,050 inheritance tax for an asset which is probably worth in the market more than €300,000!

It is noteworthy that the surviving spouse, who had been married to the deceased for at least five years, is entitled to an inheritance tax exemption up to 300,000 euros. So, the surviving spouse gets a tax exemption of €300,000, despite the fact that the spouse is included in the Category A of the heirs, who normally get a tax exemption up to only €95,000. 

Heirs of Category B: They do not pay inheritance tax at all for the first 20,000 euros worth of assets they inherit. For the value of the properties above the first 20,000 euros, they have to pay 1% inheritance tax. Example: Suppose that the heir (sister) inherits 1/4 of her brother’s property located in Tripoli, Arcadia. The property is evaluated by the tax authority at €100,000. Her share therefore is worth €25,000. She will not pay inheritance tax for the first €20,000, and her inheritance tax will in the end be 1% of the remaining €5,000, which is €50.

If the inherited property is shares of companies listed in the stock exchange market, the inheritance tax for the Category A heirs is 0.6% and for the Category B heirs is 1.2%, always after we have deducted the first €95.000 or €20.000 worth of shares. If someone inherits shares of companies which are not listed in the stock exchange, (after the tax free amounts are deducted) the inheritance tax for the Category A heirs is 1.2% and for the Category B heirs is 2.4%.

For other assets apart from real estate property and company shares, (cash in a deposit bank account etc.), the inheritance tax is 10%, after the tax free amounts are deducted.

If the heir has a 67% disability, he/she gets to pay €2,000 less from the calculated inheritance tax.

It must be noted that if the value of the inherited real estate property does not reach the thresholds for which the heirs do not pay tax at all (€95,000 for Category A heirs and €20,000 for Category B heirs), we can add the value of other assets (cash in the bank, company shares etc.), in order to reach the maximum tax cut. Example: A Category A heir (surviving spouse, child, grandchild, parent) inherits a house with a tax value of €75,000 and shares worth of €20,000. The total value of the inherited share is €95,000 and this heir will pay zero inheritance tax.

The inherited property must be declared to the tax authority in Greece within six months from the date of the death of the person who is inherited or six months from the day that the deceased’s Will was probated. However, those who reside outside of Greece have a time limit of one year (from the death or from the probation of the Will) to declare their inheritance. These time limits can be extended by three months, if an application is submitted on time at the Greek tax authority.

A very important parameter is that there is no inheritance tax at all, (irrespective of the value of the inherited property), for the heir who inherits assets of a person who died prior to 1-1-1990.

*Christos ILIOPOULOS, attorney at

the Supreme Court of Greece, LL.M.

e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr