Ο φόρος κληρονομίας φεύγει, ο φόρος κατοχής έρχεται

Του Χρήστου Ηλιόπουλου*

8-1-2008

Ένα δώρο, αλλά και έναν νέο φόρο φέρνει η κυβέρνηση της Ελλάδος για το έτος 2008. Από τη μία πλευρά, ο φόρος κληρονομίας καταργείται για την συντριπτική πλειοψηφία των κληρονόμων (εκτός από τους μη συγγενείς) και αντικαθίσταται από γενικό φόρο κληρονομίας 1% επί της αντικειμενικής αξίας των κληρονομιαίων ακινήτων.

Επειδή όμως το φεγγάρι έχει και την σκοτεινή του πλευρά, εισάγεται από 1-1-2008 ένας νέος φόρος επί των ακινήτων, παρόμοιος με αυτόν που ισχύει στις ΗΠΑ, στον Καναδά και αλλού. Πρόκειται για το τέλος κατοχής ή ετήσιο φόρο κατοχής που διαμορφώνεται για τους περισσοτέρους σε ποσοστό 0,1 τοις εκατό ετησίως επί της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων που κάθε φορολογούμενος έχει στην κυριότητά του, εκτός από την πρώτη κατοικία.

Το φορολογικό νομοσχέδιο δεν έχει ακόμη ψηφισθεί από την Βουλή των Ελλήνων, επομένως ό,τι γράφεται είναι μία γενική θεώρηση των νέων ρυθμίσεων. Επίσης, υπάρχουν πάρα πολλές λεπτομέρειες, περιπτώσεις και υποπεριπτώσεις, που ασφαλώς δεν μπορούν να καλυφθούν σε ένα σύντομο εισαγωγικό σημείωμα και επί των οποίων το κράτος θα εκδώσει εγκυκλίους με διευκρινίσεις.

Ωστόσο, η γενική ρύθμιση είναι ότι για τις δύο πρώτες κατηγορίες κληρονόμων, ήτοι για σύζυγο, τέκνα, γονείς, αδέλφια, θείους, ανήψια κλπ. του κληρονομουμένου, ο φόρος κληρονομίας, όπου υπάρχει, γίνεται μόλις 1% επί της αντικειμενικής αξίας του κληρονομουμένου ακινήτου. Εάν κάποιος κληρονομεί μετοχές, ή μερίδια εταιρειών, ή τραπεζικούς λογαριασμούς, ενδεχομένως ισχύουν άλλες διατάξεις και άλλα ποσοστά φόρων.

Επίσης, πρέπει να τονισθεί ότι για κληρονομιές όσων έχουν αποβιώσει πριν την 1-1-1989 δεν οφείλεται κατά κανόνα φόρος κληρονομίας και η αποδοχή που θα γίνει στον συμβολαιογράφο ή το κληρονομητήριο που θα εκδοθεί από το Δικαστήριο δεν απαιτούν να έχει κατατεθεί δήλωση φόρου κληρονομίας στην εφορία, έστω κι αν η αξία της κληρονομίας είναι πολύ μεγάλη.

Επίσης, όλοι οι κληρονόμοι πρέπει να έχουν υπόψιν τους ότι από την ημέρα του θανάτου του κληρονομουμένου, έχουν προθεσμία τεσσάρων μηνών να υποβάλουν την δήλωση φόρου κληρονομίας στην εφορία. Εάν όμως ο κληρονόμος μένει στο εξωτερικό, ή ο θανών ζούσε στο εξωτερικό, η προθεσμία γίνεται ένα έτος.

Επίσης, εάν κάποιος κληρονόμος θέλει να αποποιηθεί της κληρονομίας, έχει προθεσμία τεσσάρων μηνών από την ημέρα του θανάτου (η αντιστοίχως ενός έτους εάν ζει στο εξωτερικό) για να δηλώσει στο Δικαστήριο ή στον Πρόξενο την αποποίηση της κληρονομίας.

Ο νέος φόρος κατοχής ακινήτων θα είναι 0,1 τοις εκατό επί της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων που κατέχει κάποιος στην Ελλάδα, εκτός από την πρώτη κατοικία του, η οποία δεν θα φορολογείται ούτε με το 0,1 τοις εκατό.

Επί παραδείγματι, εάν κάποιος φορολογούμενος, έχει στο όνομά του στην Ελλάδα ένα διαμέρισμα 100 τετραγωνικών μέτρων, δεν θα πληρώνει για αυτό το ακίνητο κάθε χρόνο τον φόρο κατοχής του 0,1 τοις εκατό, εάν αυτό θεωρηθεί ως πρώτη κατοικία του. Εάν όμως έχει επί πλέον και ένα εξοχικό σπίτι αντικειμενικής αξίας 150.000 ευρώ και ένα ακόμα οικόπεδο αξίας 100.000 ευρώ, θα πληρώνει κατ’έτος 250 ευρώ φόρο κατοχής ακινήτων (αφού η αξία των εκτός της πρώτης κατοικίας του ακινήτων είναι 150.000 € + 100.000 € = 250.000 € Χ 0,1 % = 250 ευρώ).

*Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr