Πλαστογραφία κατά την ανάληψη χρημάτων από τράπεζα

Του Χρήστου Ηλιόπουλου*

Όσο κι αν ακούγεται απίστευτο, συνέβη κι αυτό: απατεών εμφανίσθηκε σε τράπεζα, επιδεικνύοντας την δική του αληθινή ταυτότητα και επέτυχε να κάνει ανάληψη χρημάτων από τραπεζικό λογαριασμό που δεν ανήκε σ’ αυτόν, αλλά σε άλλον, νόμιμο δικαιούχο, που ούτε την ανάληψη είχε ποτέ εγκρίνει, ούτε είχε ιδέα πως ένας ξένος ανελάμβανε τα χρήματα της δικής του καταθέσεως από τον τραπεζικό του λογαριασμό!

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η τράπεζα και ειδικώς, τα στελέχη και οι υπάλληλοί της, είναι υποχρεωμένοι να ελέγχουν την ταυτότητα κάθε προσώπου που εμφανίζεται στο ταμείο της τράπεζας και ζητεί να κάνει ανάληψη χρηματικού ποσού από τραπεζικό λογαριασμό.

Ο έλεγχος που οφείλει να κάνει ο υπάλληλος της τράπεζας, αλλά και ο ανώτερός του, όταν το ποσό είναι μεγάλο, συνίσταται στο ότι πρέπει να επιβεβαιώνεται η ταυτοπροσωπία μεταξύ του δικαιούχου του λογαριασμού και του προσώπου που βρίσκεται στον γκισέ της τράπεζας και ζητεί να κάνει την άναληψη.

Με άλλα λόγια, όσο κι αν ακούγεται αυτονόητο, οι υπάλληλοι της τράπεζας οφείλουν να πιστοποιούν ότι το πρόσωπο που εμφανίζεται στο ταμείο της τράπεζας για να κάνει ανάληψη είναι ο ίδιος ο δικαιούχος του λογαριασμού. Η ταυτοποίηση γίνεται με τον έλεγχο της αστυνομικής ταυτότητος ή του διαβατηρίου του προσερχομένου στην τράπεζα, που αναγράφει το όνομά του, τον αριθμό ταυτότητος ή διαβατηρίου, την ημερομηνία γεννήσεώς του και άλλα στοιχεία. Αυτά πρέπει να συμπίπτουν με τα στοιχεία του δικαιούχου του λογαριασμού που έχει στο αρχείο της η τράπεζα από τότε που ο δικαιούχος άνοιξε τον λογαριασμό.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο ταυτοπροσωπίας του προσερχομένου και αιτούντος ανάληψη με τον δικαιούχο του λογαριασμού είναι η σύγκριση των υπογραφών. Εκείνος που ζητεί να κάνει ανάληψη πρέπει να υπογράφει ενώπιον του υπαλλήλου της τράπεζας (ταμιολογιστή) με υπογραφή ίδια με την υπογραφή του πραγματικού δικαιούχου του λογαριασμού, που τηρεί στο αρχείο της η τράπεζα.

Εάν ο υπάλληλος και τα ανώτερα στελέχη του υποκαταστήματος της τράπεζας δεν επιδείξουν την δέουσα επιμέλεια στον έλεγχο της ταυτοπροσωπίας, με αποτέλεσμα κάποιος απατεών να λάβει τα χρήματα, ωσάν να ήταν ο πραγματικός δικαιούχος του λογαριασμού, η τράπεζα οφείλει να αποζημιώσει τον πραγματικό δικαιούχο του λογαριασμού, τουλάχιστον με το ποσό που παρανόμως έλαβε ο απατεών, αν όχι και με μεγαλύτερο ποσό, λόγω ηθικής βλάβης κλπ.

Στην υπόθεση που απασχόλησε το Εφετείο Αθηνών, το οποίο εξέδωσε την υπ’ αριθ. 8212/2006 απόφασή του, η υπάλληλος της τράπεζας είδε να εμφανίζεται ενώπιόν της κάποιος, ο Γ.Χ., που της έδωσε το βιβλιάριο καταθέσεων ενός άλλου προσώπου, του Β.Μ., (το οποίο πρφανώς είχε κλέψει), ενώ παραλλήλως της έδωσε και την πραγματική του ταυτότητα, δηλαδή την ταυτότητα του Γ.Χ. Εάν η υπάλληλος πραγματοποιούσε τον απλούστερο των ελέγχων, δηλαδή εάν διάβαζε το όνομα της ταυτότητος, που ήταν αληθινή και έγραφε Γ.Χ. θα αντιλαμβανόταν ότι ο Γ.Χ. δεν είναι δικαιούχος του λογαριασμού, αφού δικαιούχος είναι ο Β.Μ., στον οποίο ανήκει και το βιβλιάριο.

Η υπάλληλος όμως δεν ήλεγξε την ταυτοπροσωπία, με αποτέλεσμα να δώσει στον Γ.Χ. το χρηματικό ποσό της καταθέσεως, η οποία ανήκε στον Β.Μ.

Το Δικαστήριο έκρινε βεβαίως ότι η τράπεζα, διά της υπαλλήλου της, διέπραξε βαρεία αμέλεια με το να μην ελέγξει την ταυτοπροσωπία και έκρινε ότι πρέπει να αποζημιώσει τον πραγματικό δικαιούχο Β.Μ., που είδε τα χρήματα της καταθέσεώς του να «κάνουν φτερά», χωρίς ο ίδιος να έχει κάνει ποτέ την ανάληψη.

*Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι

Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr