Χ Ρ Η Σ Τ Ο Σ Η. Η Λ Ι Ο
Π Ο Υ Λ Ο Σ
e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr
Καταργούνται οι φόροι κληρονομίας και γονικής παροχής στην Ελλάδα!
Του Χρήστου Ηλιόπουλου*
Φαίνεται ότι οι τελευταίες ελληνικές κυβερνήσεις έχουν συνειδητοποιήσει ότι ο φόρος κληρονομίας (όταν υπάρχει) είναι ένα βάρος για τον κληρονόμο και ότι συχνά είναι άδικο περιουσίες ολόκληρες ακινήτων να μένουν ανεκμετάλλευτες λόγω της αδυναμίας των κληρονόμων να ρυθμίσουν τα κληρονομικά τους.
Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για τους ομογενείς, πολλοί από τους οποίους διατηρούν δικαιώματα επί κληρονομιών στην Πατρίδα, αλλά δεν προχωρούν στην μεταβίβαση των κληρονομικών μεριδίων στο όνομά τους για μία σειρά λόγων, ένας από τους οποίους είναι και ο φόρος κληρονομίας.
Πρέπει βεβαίως να σημειώσουμε ότι ο φόρος κληρονομίας έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να είναι πολλοί οι κληρονόμοι που ήδη δεν πληρώνουν καθόλου φόρο κληρονομίας, ή πληρώνουν ένα πολύ μικρό ποσό. Αυτό συμβαίνει διότι ενώ πριν μερικά χρόνια το αφορολόγητο για κληρονομιές ήταν μόνο 20.000 ευρώ, προ τριετίας περίπου το αφορολόγητο εκτοξεύθηκε στα 80.000 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι ήδη σήμερα ο επιζών σύζυγος και τα τέκνα του κληρονομουμένου δεν πληρώνουν φόρο κληρονομίας όταν το κληρονομικό μερίδιο καθενός δεν υπερβαίνει σε αντικειμενική αξία τα 80.000 ευρώ. Επιπροσθέτως, ο χήρος ή η χήρα του κληρονομουμένου, εφόσον ήταν παντρεμένοι για τουλάχιστον πέντε έτη, δεν καταβάλλει φόρο για αξία μεριδίου έως 300.000 ευρώ.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το Σάββατο, 8 Σεπτεμβρίου 2007, ο φόρος κληρονομίας βαίνει προς οριστική κατάργηση, ακόμα δηλαδή και για μεγάλης αξίας κληρονομιές. Εάν αυτό συμβεί, τότε χιλιάδες Έλληνες ομογενείς, αλλά και αλλοδαποί που έχουν περιουσίες και κληρονομιές στην Ελλάδα, δεν θα έχουν καμία δικαιολογία για να μην προχωρήσουν στην ρύθμιση των κληρονομικών τους δικαιωμάτων στην Ελλάδα και στην μεταβίβαση στο όνομά τους μεριδίων ακινήτων, τραπεζικών λογαριασμών κλπ.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων τα έξοδα της κληρονομίας (φόρος, αμοιβή δικηγόρου και συμβολαιογράφου, άλλες δαπάνες) είναι ένα πολύ μικρό ποσοστό της συνολικής αξίας της κληρονομίας που αποκτά ο κληρονόμος. Τωρα, με την διαφαινόμενη κατάργηση του φόρου κληρονομίας και την αντικατάστασή του από ένα μικρό τέλος, γίνεται ακόμα πιο συμφέρουσα για τους κληρονόμους η ρύθμιση των κληρονομικών τους υποθέσεων στην Πατρίδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες η κυβέρνηση προσανατολίζεται εντός των επομένων τεσσάρων ετών στην πλήρη κατάργηση του φόρου κληρονομίας για όλους τους κληρονόμους, όσο μεγάλης αξίας κι αν είναι η περιουσια που κληρονομούν. Ο φόρος καταργείται όχι μόνο για τον επιζώντα σύζυγο και τα τέκνα του κληρονομουμένου, αλλά και για τα εγγόνια, τους γονείς, τον παππού και τη γιαγιά, τα αδέλφια και τα ανήψια του θανόντος!
Όταν το μέτρο αυτό εφαρμοσθεί, ουσιαστικώς κανένας κληρονόμος δεν θα πληρώνει φόρο κληρονομίας. Οι μόνοι που θα πληρώνουν φαίνεται ότι θα είναι τα ξαδέλφια, αλλά και οι εξωτικοί, δηλαδή οι κληρονόμοι που δεν έχουν συγγένεια με τον θανόντα.
Για να μην θεωρηθώ ...φιλοκυβερνητικός, σημειώνω ότι και η αντιπολίτευση έχει εξαγγείλει μέτρα υπέρ των πολιτών, σε περίπτωση που γίνει κυβέρνηση. Απλώς, η παρούσα κυβέρνηση επικέντρωσε τις εξαγγελίες της στο θέμα της κατάργησης του φόρου κληρονομίας και της γονικής παροχής.
Με την κατάργηση του φόρου κληρονομίας χιλιάδες περιουσίες στην Ελλάδα, κυρίως δηλαδή ακίνητα, θα «βγούν από τη ναφθαλίνη», θα παύσουν δηλαδή να παραμένουν ανεκμετάλλευτα για δεκαετίες, αφού οι κληρονόμοι θα τα διεκδικήσουν, θα τα αποκτήσουν στο όνομά τους και μετά είτε θα τα κρατήσουν για εκμετάλλευση (εκμίσθωση, αντιπαροχή, ανοικοδόμηση), είτε θα τα πωλήσουν σε τρίτους που θα τα εκμεταλλευθούν, είτε θα τα μεταβιβάσουν με γονική παροχή στα παιδιά τους.
Ερχόμαστε τώρα και στο δεύτερο καλό νέο, δηλαδή στην κατάργηση του φόρου γονικής παροχής. Η γονική παροχή είναι μία δωρεά από τον γονέα στο τέκνο του. Ο νόμος στην Ελλάδα ευνοεί την διατήρηση της συνοχής της οικογένειας και θέλει να κάνει ευκολώτερη την ενίσχυση των παιδιών από την περιουσία των γονέων τους.
Για τον σκοπό αυτό, η ειδική δωρεά από τον γονέα προς τα τέκνα, που ονομάζεται γονική παροχή αντιμετωπίζεται ευνοϊκά από το νόμο, δηλαδή δεν φορολογείται μέχρι ενός ορίου, συμφέρει επομένως εν σχέσει προς την απλή δωρεά. Με τα νέα μέτρα φαίνεται ότι η γονική παροχή δεν θα φορολογείται καθόλου, ακόμα δηλαδή και για παροχή ακινήτου μεγάλης αντικειμενικής αξίας δεν θα πληρώνεται φόρος.
Τα θετικά αυτά μέτρα της κατάργησης του φόρου κληρονομίας και γονικής παροχής, που θα εφαρμοσθούν τα επόμενα χρόνια, δεν πρέπει να κάνουν όσους τώρα σκέφτονται να ρυθμίσουν τα κληρονομικά τους στην Ελλάδα να το αναβάλλουν, για τους εξής λόγους:
Πρώτον, η μεγάλη πλειοψηφία όσων κληρονομούν περιουσία στην Ελλάδα δεν πληρώνουν φόρο κληρονομίας ή πληρώνουν ένα πολύ μικρό ποσό ακόμα και με τον σημερινό νόμο. Άρα, κανένα λόγο δεν έχουν να διακινδυνεύσουν να χάσουν την κληρονομία έναντι άλλων συγγενών, γειτόνων ή τρίτων που θα καταπατήσουν την περιουσία, περιμένοντας την εφαρμογή των νέων μέτρων.
Δεύτερον, για κληρονομίες όσων έχουν αποβιώσει πριν το 1989 ούτως ή άλλως και με το σημερινό καθεστώς ουδείς φόρος κληρονομίας καταβάλλεται, ακόμα κι αν η κληρονομία αξίζει δέκα εκατομμύρια ευρώ.
Τρίτον, εάν δεν έχεις ρυθμίσει τα κληρονομικά σου, ώστε το ακίνητο να έχει περιέλθει στο όνομά σου με αποδοχή κληρονομίας ή κληρονομητήριο μεταγεγραμμένα στο υποθηκοφυλακείο (και στο κτηματολόγιο), δεν μπορείς να προσφύγεις στο δικαστήριο για να προστατεύσεις το ακίνητο από καταπατητές.
Τέταρτον, η παράλειψη αποδοχής της κληρονομίας απαγορεύει στον κληρονόμο να μεταβιβάσει στο παιδί του την κληρονομία που πήρε, ή να πουλήσει τα κληρονομιαία ακίνητα, ή ακόμα και να τα εκμεταλλευθεί
*Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr